Tết Ấm Bản Xa — Chia Sẻ Yêu Thương
A Warm Tet for the Faraway Villages
BẮC LÃNG · ĐÌNH LẬP — TÂN THÀNH · BẮC SƠN · LẠNG SƠN — THÁNG 01/2022
“Tet arrives early in the faraway villages, when love is shared.”
— Tết về sớm trên những bản xa, khi yêu thương được sẻ chia.
Giữa tháng 01/2022, khi Tết Nhâm Dần chỉ còn cách chừng hai tuần, Nhóm “Người Dao Lạng Sơn — gắn kết từ Bản Sắc” hẹn nhau một chuyến đi về các bản xa. Hai điểm đến trong cùng một hành trình sẻ chia: xã Bắc Lãng, huyện Đình Lập — nơi có các Mế của nhánh Dao Thanh Y, và xã Tân Thành, huyện Bắc Sơn. Một điểm ở mãi đầu đông nam của tỉnh Lạng Sơn, một điểm ở phía tây — chỉ riêng quãng đường nối hai nơi với nhau đã gần 190 cây số đường núi. Những người phụ nữ đã đi qua gần trọn một đời người trên nương rẫy, mà mỗi độ Tết đến xuân về vẫn là điểm tựa tinh thần của cả bản làng.
Lời hẹn được gửi đi từ ngày 12/01: “Hẹn gặp các Mế nhánh Dao Thanh Y ngày chủ Nhật”. Cháu Thành Lương được nhờ chủ trì đón tiếp cho Nhóm. Những phần quà Tết được chuẩn bị chu đáo, nhà tài trợ là em trai Hà Cà Chua — và rồi những chiếc xe chở đầy ắp quà lần lượt lăn bánh về phía các bản xa.
I. Bắc Lãng, Đình Lập — về với các Mế Dao Thanh Y
Bac Lang, Dinh Lap — visiting the Dao Thanh Y elders
Từ thành phố Lạng Sơn, xe chạy chừng 75 cây số về phía đông nam, qua những cung đường của huyện Đình Lập để vào Bắc Lãng. Quà chất đầy cốp xe — những túi quà đỏ cam xếp san sát, những bao quà trắng buộc chặt. Đường vào bản có đoạn phải gửi quà lên xe máy, len qua những con dốc nhỏ. Ở Bắc Lãng, các Mế ra sân từ sớm, khăn hồng, áo mới. Quà được trao tận tay, kèm theo phong bì mừng tuổi đầu năm và những cái nắm tay thật chặt. Không ồn ào, không phô trương — chỉ có tiếng cười hiền, những ánh mắt rưng rưng và lời chúc Tết đi qua đi lại giữa người trao và người nhận.
II. Tân Thành, Bắc Sơn — vào nhà, ngồi bên bếp lửa
Tan Thanh, Bac Son — by the kitchen fire, where the village heart beats
Chặng thứ hai đưa đoàn về xã Tân Thành, huyện Bắc Sơn — từ Bắc Lãng vòng qua ngả thành phố Lạng Sơn rồi xuôi xuống phía tây của tỉnh, gần 190 cây số đường đèo núi. Ở cổng làng, băng rôn “Chúc Mừng Năm Mới 2022” đã treo sẵn đỏ tươi giữa nắng xuân sớm, như thể bản làng cũng đang chờ đoàn về. Quà lại được trao tận tay bà con, rồi đoàn còn vào tận nhà thăm các Mế. Trong gian bếp gỗ, bếp lửa cháy đỏ, nồi hấp bốc khói nghi ngút — cái ấm của ngày Tết bản xa bắt đầu từ chính những gian bếp như thế này. Ra về, bà con còn đãi cả đoàn một mâm cơm gà đạm bạc mà ấm cúng đến khó quên.
Tết không ở đâu xa. Tết ở trong gian bếp đỏ lửa, trong cái nắm tay của các Mế, và trong những chuyến xe chở đầy yêu thương về với bản làng.
Hơn 370 cây số cho cả hành trình đi và về — một vòng cung sẻ chia qua hai đầu của tỉnh Lạng Sơn. Chuyến đi khép lại, nhưng dư âm của nó còn ở lại rất lâu trong lòng mỗi người. Xin cảm ơn các anh Đặng Đăng Thăng, Triệu Đức — đại diện Nhóm “Người Dao Lạng Sơn — gắn kết từ Bản Sắc” — và cháu Thành Lương đã chủ trì, lo liệu cho chuyến đi được trọn vẹn. Và cảm ơn bà con Bắc Lãng, bà con Tân Thành, cảm ơn các Mế, đã đón đoàn bằng cả tấm lòng của bản làng mình.
Nhà tài trợ chính thức của chuyến đi: em trai Hà Cà Chua.
Những phần quà Tết trong chuyến đi “Tết Ấm Bản Xa — Chia Sẻ Yêu Thương” đều do em trai Hà Cà Chua tài trợ. Nhờ tấm lòng của một mạnh thường quân luôn hướng về bà con vùng cao, các Mế ở Bắc Lãng và bà con ở Tân Thành đã có một cái Tết đủ đầy, ấm áp hơn. Nhóm “Người Dao Lạng Sơn — gắn kết từ Bản Sắc” cùng bà con hai xã xin được gửi tới em lời cảm ơn chân thành nhất — chúc em và gia đình luôn dồi dào sức khỏe, làm ăn thuận lợi, để những hành trình sẻ chia như thế này còn được nối dài mãi về sau.
Ghi chú: Bài viết lại từ tư liệu chuyến đi “Tết Ấm Bản Xa — Chia Sẻ Yêu Thương” tháng 01/2022 của Nhóm Người Dao Lạng Sơn. Ảnh trong bài: Vănn Anhh Smilee; ảnh các Mế ở đầu bài: Thành Lương.
Photographer | Art Photography
Culture • People • Mountain Life
(Photographs © 2017-2026 Nguyễn Sơn Tùng. All Rights Reserved Ⓡ)

