Tháng 11 10, 2026

Tết Ấm Bản Xa — Chia Sẻ Yêu Thương

Tết Ấm Bản Xa — Chia Sẻ Yêu Thương

A Warm Tet for the Faraway Villages

BẮC LÃNG · ĐÌNH LẬP — TÂN THÀNH · BẮC SƠN · LẠNG SƠN — THÁNG 01/2022

“Tet arrives early in the faraway villages, when love is shared.”

— Tết về sớm trên những bản xa, khi yêu thương được sẻ chia.

Giữa tháng 01/2022, khi Tết Nhâm Dần chỉ còn cách chừng hai tuần, Nhóm “Người Dao Lạng Sơn — gắn kết từ Bản Sắc” hẹn nhau một chuyến đi về các bản xa. Hai điểm đến trong cùng một hành trình sẻ chia: xã Bắc Lãng, huyện Đình Lập — nơi có các Mế của nhánh Dao Thanh Y, và xã Tân Thành, huyện Bắc Sơn. Một điểm ở mãi đầu đông nam của tỉnh Lạng Sơn, một điểm ở phía tây — chỉ riêng quãng đường nối hai nơi với nhau đã gần 190 cây số đường núi. Những người phụ nữ đã đi qua gần trọn một đời người trên nương rẫy, mà mỗi độ Tết đến xuân về vẫn là điểm tựa tinh thần của cả bản làng.

Lời hẹn được gửi đi từ ngày 12/01: “Hẹn gặp các Mế nhánh Dao Thanh Y ngày chủ Nhật”. Cháu Thành Lương được nhờ chủ trì đón tiếp cho Nhóm. Những phần quà Tết được chuẩn bị chu đáo, nhà tài trợ là em trai Hà Cà Chua — và rồi những chiếc xe chở đầy ắp quà lần lượt lăn bánh về phía các bản xa.

Các Mế Dao Thanh Y trong trang phục truyền thống


Các Mế Dao Thanh Y, khăn hồng tua dài — sắc màu thân thuộc của bản làng mỗi độ xuân về
Đoàn chụp chung với các Mế bên hàng túi quà ở Bắc Lãng


Đoàn và các Mế bên những phần quà Tết — mở đầu một hành trình ấm áp

I. Bắc Lãng, Đình Lập — về với các Mế Dao Thanh Y

Bac Lang, Dinh Lap — visiting the Dao Thanh Y elders

Từ thành phố Lạng Sơn, xe chạy chừng 75 cây số về phía đông nam, qua những cung đường của huyện Đình Lập để vào Bắc Lãng. Quà chất đầy cốp xe — những túi quà đỏ cam xếp san sát, những bao quà trắng buộc chặt. Đường vào bản có đoạn phải gửi quà lên xe máy, len qua những con dốc nhỏ. Ở Bắc Lãng, các Mế ra sân từ sớm, khăn hồng, áo mới. Quà được trao tận tay, kèm theo phong bì mừng tuổi đầu năm và những cái nắm tay thật chặt. Không ồn ào, không phô trương — chỉ có tiếng cười hiền, những ánh mắt rưng rưng và lời chúc Tết đi qua đi lại giữa người trao và người nhận.

Cốp xe chở đầy túi quà Tết


Cốp xe đầy ắp — những túi quà đỏ cam cho một cái Tết ấm
Thành viên đoàn bên chiếc xe chở quà


Trước giờ lăn bánh về bản xa
Bốc quà từ xe xuống


Những bàn tay chuyền nhau, quà xuống xe trong chốc lát
Chở quà bằng xe máy vào bản


Đoạn đường cuối vào bản, quà theo xe máy mà đi
Trao túi quà cho các Mế


Trao tận tay, gửi tận lòng
Trao quà cho hàng các Mế khăn hồng


Một hàng khăn hồng, một mùa xuân chung
Trao phong bì mừng tuổi cho Mế


Thêm phong bì mừng tuổi, chúc Mế một năm mới mạnh khỏe
Cận cảnh trao quà tận tay


Đôi bàn tay già nhận lấy tấm lòng của con cháu
Chuẩn bị quà ở sân nhà


Sân nhà ngày ấy, đỏ rực sắc quà Tết
Thành viên đoàn chụp ảnh cùng Mế


Bên Mế, trước sân nhà rợp bóng cây
Các thành viên của Nhóm trong chuyến đi


Những người anh em trong Nhóm, một chuyến đi chung lòng

II. Tân Thành, Bắc Sơn — vào nhà, ngồi bên bếp lửa

Tan Thanh, Bac Son — by the kitchen fire, where the village heart beats

Chặng thứ hai đưa đoàn về xã Tân Thành, huyện Bắc Sơn — từ Bắc Lãng vòng qua ngả thành phố Lạng Sơn rồi xuôi xuống phía tây của tỉnh, gần 190 cây số đường đèo núi. Ở cổng làng, băng rôn “Chúc Mừng Năm Mới 2022” đã treo sẵn đỏ tươi giữa nắng xuân sớm, như thể bản làng cũng đang chờ đoàn về. Quà lại được trao tận tay bà con, rồi đoàn còn vào tận nhà thăm các Mế. Trong gian bếp gỗ, bếp lửa cháy đỏ, nồi hấp bốc khói nghi ngút — cái ấm của ngày Tết bản xa bắt đầu từ chính những gian bếp như thế này. Ra về, bà con còn đãi cả đoàn một mâm cơm gà đạm bạc mà ấm cúng đến khó quên.

Cổng làng Tân Thành treo băng chúc mừng năm mới


Cổng làng Tân Thành, nắng xuân và lời chúc năm mới đỏ tươi
Đoàn chụp ảnh trước cổng làng


Dưới cổng làng ngày đầu năm mới đang về
Bạn trẻ xách quà mang vào bản


Tay xách quà, chân bước vội — Tết theo người trẻ về bản
Tập kết quà tại sân nhà trong bản


Quà tập kết giữa sân, chờ trao tận tay bà con
Đoàn chụp chung cùng bà con bên những phần quà Tết ở Tân Thành


Đoàn và bà con Tân Thành bên hàng quà Tết, nắng vàng rực sân bản
Chụp chung cùng bà con tại Tân Thành


Bà con và đoàn đứng chung một hàng nắng
Trao quà cho Mế ở Tân Thành


Nụ cười của người trao và người nhận gặp nhau
Trao quà trước mái nhà ngói cũ


Trước mái ngói cũ, phần quà Tết ấm lòng người già
Nắm tay Mế khi trao quà


Cái nắm tay nói thay bao lời chúc
Trao phong bì cho Mế áo hồng


Mừng tuổi đầu năm cho Mế — phong tục đẹp không bao giờ cũ
Hai Mế trong trang phục truyền thống sẫm màu


Hai Mế trong bộ trang phục truyền thống, lặng lẽ chờ xuân
Các Mế ngồi quanh bếp lửa trong nhà


Quanh bếp lửa trong gian nhà gỗ — nơi ấm nhất của bản làng
Bên bếp với nồi hấp bốc khói


Khói bếp và nồi hấp — hơi thở ngày Tết của bản xa
Mế nhóm bếp lửa


Mế và bếp lửa — một đời người gắn với gian bếp này
Mâm cơm gà bà con đãi đoàn


Mâm cơm gà bà con đãi đoàn — cái tình không đong đếm được

Tết không ở đâu xa. Tết ở trong gian bếp đỏ lửa, trong cái nắm tay của các Mế, và trong những chuyến xe chở đầy yêu thương về với bản làng.

Hơn 370 cây số cho cả hành trình đi và về — một vòng cung sẻ chia qua hai đầu của tỉnh Lạng Sơn. Chuyến đi khép lại, nhưng dư âm của nó còn ở lại rất lâu trong lòng mỗi người. Xin cảm ơn các anh Đặng Đăng Thăng, Triệu Đức — đại diện Nhóm “Người Dao Lạng Sơn — gắn kết từ Bản Sắc” — và cháu Thành Lương đã chủ trì, lo liệu cho chuyến đi được trọn vẹn. Và cảm ơn bà con Bắc Lãng, bà con Tân Thành, cảm ơn các Mế, đã đón đoàn bằng cả tấm lòng của bản làng mình.

Ghi chú: Bài viết lại từ tư liệu chuyến đi “Tết Ấm Bản Xa — Chia Sẻ Yêu Thương” tháng 01/2022 của Nhóm Người Dao Lạng Sơn. Ảnh trong bài: Vănn Anhh Smilee; ảnh các Mế ở đầu bài: Thành Lương.

Nguyễn Sơn Tùng
Photographer | Art Photography
Culture • People • Mountain Life
(Photographs © 2017-2026 Nguyễn Sơn Tùng. All Rights Reserved Ⓡ)