Tháng 3 6, 2023

Sắc xuân trên vai áo

Spring colors on the shoulders

Miền núi phía Bắc · Việt Nam

“Spring, embroidered in every stitch”

Mùa xuân được thêu trong từng đường kim mũi chỉ.

Mùa xuân là mùa của vạn vật sinh sôi, là thời điểm của sự giao thoa đất trời, trăm hoa đua sắc. Mùa xuân với đồng bào các dân tộc miền núi nói chung và đồng bào dân tộc Dao sống ở các tỉnh trung du miền núi phía Bắc nói riêng được thiên nhiên ưu đãi thật đặc biệt. Tạo hóa dường như đã bù đắp lại cho vùng núi non đại ngàn quanh năm se sắt chênh vênh vào mỗi dịp tết đến xuân về. Khi xuân đến cả vùng không gian rộng lớn biến đổi thành bức tranh sinh động với ngập tràn sắc vàng của bông cải, sắc trắng của hoa mận, hoa lê, sắc hồng của hoa đào, hoa tam giác mạch và đặc biệt không thể thiếu là sắc màu rực rỡ trên những bộ trang phục cô gái Dao nơi đây với những sắc màu, hoa văn đậm tính truyền thống.

Phụ nữ Dao trò chuyện trước thềm nhà trình tường, hoa đào nở


Câu chuyện đầu xuân bên thềm nhà trình tường, đào khoe sắc ngoài hiên…

Cũng giống như đồng bào Kinh, đồng bào dân tộc Dao náo nức đón tết cổ truyền với không khí náo nhiệt. Trong những ngày tết mọi người đều khoác lên mình những bộ trang phục lộng lẫy mang đặc trưng vốn có của dân tộc mình.

Gia đình người Dao quây quần bên các cháu nhỏ ngày xuân


Niềm vui đoàn viên trong nắng xuân hiền hòa…

I. Bộ y phục ngày xuân

Spring attire of the Dao

Dân tộc Dao có số dân là 891.151 người (năm 2019) đứng thứ 9 trong cộng đồng 54 dân tộc Việt Nam. Người Dao cư trú chủ yếu ở các tỉnh trung du và miền núi phía Bắc.

Với những nét riêng về phong tục, tập quán, ngôn ngữ, người Dao được chia thành nhiều nhóm (ngành) khác nhau như: Dao Đỏ, Dao Quần Chẹt, Dao Lô Giang, Dao Tiền, Dao Quần Trắng, Dao Thanh Y…

Đôi bạn trẻ người Dao trong trang phục cưới sắc đỏ


Đôi bạn trẻ trong sắc đỏ rực rỡ của ngày xuân…
Thiếu nữ Dao cười rạng rỡ, khăn thêu sặc sỡ


Nụ cười rạng rỡ dưới vành khăn thêu sắc màu…

Trang phục của phụ nữ Dao chính là những tác phẩm nghệ thuật rực rỡ, tinh tế, chuyển tải quan niệm về vũ trụ, về nhân sinh của cộng đồng thông qua các hoa văn, họa tiết thêu, in trên đó.

Thiếu nữ Dao trong bộ trang phục rực rỡ, khăn hồng


Sắc hồng đầu xuân trên tà áo thêu hoa…

Mỗi nhóm (ngành) Dao đều có trang phuc riêng được thêu dệt cầu kì (trong ảnh trang phục của cô gái dân tộc Lô Lô, Lũng Cú, Hà Giang).

Cô gái Lô Lô trong trang phục thêu tay cầu kỳ, bên chú mèo


Cô gái Lô Lô trong bộ y phục thêu tay cầu kỳ, bên chú mèo nhỏ…

II. Tết đoàn viên

A reunion Tet

Những người mẹ, người bà dân tộc Dao thường dạy cho con gái mình biết thêu thùa từ bé. Những thiếu nữ Dao phải tự mình làm ra bộ trang phục đẹp nhất để mặc trong ngày cưới, trong mùa lễ hội.

Người đàn ông treo lồng chim trước thềm nhà trình tường ngày xuân


Xuân về trước thềm nhà trình tường xã Ba Sơn, Cao Lộc, Lạng Sơn.
Gia đình người Dao Lô Giang quây quần trước thềm nhà ngày Tết


Tết đoàn viên của đồng bào dân tộc Dao Lô Giang xã Ái Quốc, Lộc Bình, Lạng Sơn.
Đôi bạn trẻ người Dao Đỏ trong trang phục cưới ngày xuân


Hạnh phúc trong những ngày xuân của đôi bạn trẻ người dân tộc Dao đỏ, Tràng Định, Lạng Sơn.
Đôi bạn trẻ Dao Lô Giang trong trang phục truyền thống, khăn tầm phả


Với người Dao Lô Giang, Ái Quốc, Lộc Bình, Lạng Sơn được đội chiếc khăn tầm phả và bộ trang phục truyền thống trong những ngày trọng đại là niềm hạnh phúc lớn lao.
Cây mận nở hoa trắng trong đêm bên mái nhà


Đêm xuân, hoa mận trắng lặng lẽ nở bên mái nhà trình tường…
Người đàn ông treo lồng chim dưới tán đào nở hoa


Buổi sớm mùa xuân, tiếng chim lảnh lót dưới tán đào…

III. Mùa xuân đời thường

Everyday spring

Mỗi độ xuân về, không gian sinh tồn của người Dao lại bừng lên sức sống mới làm say lòng biết bao du khách.

Bà cụ người Dao bế cháu nhỏ, trang phục thêu sặc sỡ


Nét ngây thơ hồn nhiên của trẻ nhỏ, ánh mắt sáng ngời giữa trời xuân của người già sưởi ấm không gian đại ngàn.
Người mẹ Dao Đỏ địu con trên lưng


Mùa xuân trên lưng mẹ, dân tộc Dao đỏ, bản Tả Phìn, Sa Pa, Lào Cai.
Gia đình Dao Đỏ quây quần bên bếp lửa hồng


Bên bếp hồng của đồng bào Dao đỏ xã Tả Phìn, Sa Pa, Lào Cai.
Người Dao áo dài trước cửa nhà trình tường


Dân tộc Dao áo dài, Nặm Đắm, Hà Giang.
Người phụ nữ Lô Lô trong bộ trang phục lộng lẫy trước cửa nhà


Trang phục lộng lẫy là tác phẩm nghệ thuật tinh tế của dân tộc Lô Lô, Lũng Cú, Hà Giang.
Gia đình quây quần bên bếp lửa trong đêm


Bên ánh lửa bập bùng, đêm vùng cao ấm lại…
Chim bồ câu trắng bay qua tường đá, hoa đào nở


Cánh chim trắng bay qua mùa hoa nở trên tường đá…

Trong se sắt mùa xuân vùng cao lòng người như mênh mang hơn bởi những màu sắc văn hóa đậm đà của đồng bào dân tộc Dao miền núi phía Bắc.

Trang phục của phụ nữ Dao chính là những tác phẩm nghệ thuật rực rỡ, tinh tế, chuyển tải quan niệm về vũ trụ, về nhân sinh của cộng đồng thông qua các hoa văn, họa tiết thêu, in trên đó.

Tổ chức trang: VŨ THÀNH DUY
Thực hiện: NGUYỄN SƠN TÙNG
Nguyễn Sơn Tùng

Photographer | Art Photography
Culture • People • Mountain Life
(Photographs © 2017-2026 Nguyễn Sơn Tùng. All Rights Reserved Ⓡ)