Đến Hà Giang vào mùa Xuân, người lữ khách sẽ được đắm chìm trong sắc màu của hoa cải, hoa đào, hoa mận… trên cao nguyên đá. Một bức tranh Xuân với thật nhiều màu sắc, một Hà Giang tươi mới, rộn ràng. Bức tranh Xuân ở Hà Giang nguyên sơ với đá-núi được tô điểm thêm màu hoa đào, hoa cải, hoa mận, màu nắng… mới sặc sỡ làm sao. Người lữ khách ngang qua đèo Mã Pì Lèng, qua dòng Nho Quế, nhấp chén rượu ngô thơm nồng, hít một hơi thật sâu, khí Xuân tràn ngập phổi, trong lòng rạo rực, tươi mới....

Published On: Tháng 3 18, 2024Categories:

Đến Hà Giang vào mùa xuân, người lữ khách sẽ được đắm chìm trong sắc màu của hoa cải, hoa đào, hoa mận trên cao nguyên đá. Một bức tranh xuân với thật nhiều màu sắc — một Hà Giang tươi mới, rộn ràng. Ngang qua đèo Mã Pì Lèng, qua dòng Nho Quế, nhấp chén rượu ngô thơm nồng, hít một hơi thật sâu để khí xuân tràn ngập lồng ngực — trong lòng rạo rực, tươi mới.

Bé gái và cụ ông hơ tay bên bếp lửa
Bếp lửa giữa gian nhà tối — hơi ấm quây quần cả một chiều đông.

Cái lạnh vùng cao cắt da cắt thịt, nên bếp lửa là nơi ấm nhất của mỗi ngôi nhà. Trong gian bếp tối, bé gái và cụ ông cùng đưa tay hơ trên chảo than, phía trên là những xâu thịt hun khói treo trên sào tre. Với người vùng cao, bếp không chỉ để nấu ăn — đó là nơi mọi người quây quần, là hơi ấm giữ chân người qua những mùa đông dài.

Thịt hun khói treo trên sào tre
Thịt hun khói treo trên sào — mùi vị của những ngày đông.

Người già ở Hà Giang mang vẻ đẹp của thời gian. Cụ ông ngồi trước hiên nhà đất, thong thả hút ống tẩu tre dài, bên cạnh là chú chó trung thành. Cụ bà đội những lớp khăn sặc sỡ, tay đặt lên má, ánh mắt xa xăm. Có người thảnh thơi nhả khói thuốc, có người ôm chú lợn con trên đùi, có người cùng cô gái trẻ cười đùa. Mỗi nếp nhăn là một câu chuyện của núi rừng.

Cụ ông hút tẩu tre trước hiên nhà đất
Một làn khói tẩu, một buổi chiều thong dong trước hiên nhà đất.
Cụ bà đội nhiều lớp khăn sặc sỡ
Những lớp khăn sặc sỡ — cả một đời người gói trong sắc màu.
Người phụ nữ hút ống điếu tre
Một làn khói trắng bay lên — phút thảnh thơi hiếm hoi trong ngày.
Cụ bà và cô gái trẻ cười bên nhau
Má kề má, cùng cười — khoảnh khắc ấm áp khó quên.
Chân dung cụ bà đội mũ vải dệt sặc sỡ
Chiếc mũ dệt sặc sỡ — mỗi sợi chỉ là một câu chuyện đời.
Người đàn ông hút ống điếu dài
Ống điếu dài, làn khói dày — thong dong một buổi chiều quê.
Cụ bà ngồi với lợn con trên đùi
Lợn con nằm trên đùi bà — bình yên một buổi chiều.
Người đàn ông và chó con trước hiên nhà
Chú chó con chồm lên tay — niềm vui nhỏ trước hiên nhà.
Người đàn ông hút tẩu nhả khói
Làn khói tẩu bay ngang — trầm mặc một góc sân.
Cụ ông châm lửa ống điếu
Đốm lửa nhỏ trên ống điếu — thong thả ngắm chiều buông.

Thiếu nữ Hà Giang rực rỡ trong những bộ trang phục truyền thống: áo gấm đen với vạt vàng-đỏ, vòng cổ bạc nhiều tầng, dây chuyền gắn đồng xu. Họ đứng giữa núi xanh, đi bộ trên con đường làng với cành đào hồng trên tay, hay tụm lại cùng xem một chiếc điện thoại — nét hiện đại len lỏi vào cả bản làng xa xôi mà không làm phai đi vẻ đẹp truyền thống.

Thiếu nữ áo gấm đen đeo vòng bạc
Tà áo gấm, vòng bạc sáng — nét đẹp truyền thống giữa núi xanh.
Ba bé gái mặc trang phục truyền thống
Ba nụ cười, ba bộ áo gấm — rực rỡ như hoa giữa rừng xanh.
Hai thiếu nữ áo đỏ và áo trắng
Áo đỏ, áo trắng sánh vai — trang sức bạc lấp lánh dưới nắng.
Thiếu nữ áo đỏ váy trắng dưới cành hoa
Cành hoa trắng trên đầu, tà váy trắng bay — dịu dàng như sương sớm.
Hai thiếu nữ cười giữa núi rừng
Tiếng cười giòn tan giữa núi rừng — niềm vui chẳng cần lý do.
Bốn thiếu nữ đi bộ trên đường làng
Bốn tà áo trên đường — cành đào hồng khoe sắc cùng người.
Nhóm thiếu nữ cùng xem điện thoại
Cùng cúi nhìn một màn hình — hiện đại len vào cả bản làng.
Người phụ nữ trưng bày trang sức bạc
Bộ trang sức bạc rực rỡ — niềm tự hào đeo trên người.

Mùa xuân, đồng hoa cải vàng nở rộ khắp các thung lũng. Các thiếu nữ đứng giữa biển hoa, núi mờ trong sương phía xa. Buổi sớm, giọt nước còn đọng trên cánh hoa — tinh khôi như chính mùa xuân vùng cao.

Thiếu nữ đứng giữa đồng hoa cải vàng
Đứng giữa biển hoa cải vàng — người và hoa cùng rực rỡ.
Thiếu nữ đội mũ len giữa đồng hoa cải
Mũ len sọc, áo đỏ giữa đồng vàng — một nốt nhạc vui của mùa xuân.
Chân dung thiếu nữ đeo nhiều vòng bạc
Vòng bạc nhiều tầng, ánh mắt xa xăm — vẻ đẹp trầm lặng của núi rừng.
Đôi nam nữ cười giữa đồng hoa cải
Giữa đồng hoa cải, nụ cười nở — hạnh phúc giản dị thế thôi.
Năm thiếu nữ giữa đồng hoa cải
Năm tà áo giữa biển hoa — mùa xuân về trên cao nguyên đá.
Cận cảnh hoa cải đọng giọt nước
Giọt sương trên cánh hoa cải — buổi sớm tinh khôi của núi rừng.

Đất Hà Giang cằn cỗi, đá nhiều hơn đất, nên mỗi luống rau, mỗi củ cải đều thấm mồ hôi. Người phụ nữ gùi bó lá cỏ trên lưng, tay cầm con dao, bước đi trong sương sớm. Cụ bà còng lưng bên nương đá, tay nhổ củ cải trắng. Chiếc gùi tre hồng đã sờn rách vẫn theo bà trên những con đường đá.

Người phụ nữ gùi bó lá cỏ trên đường núi
Gánh cỏ trên vai, bước đi giữa sương sớm — một ngày mới bắt đầu từ nương rẫy.
Cụ bà thu hoạch củ cải trắng
Bàn tay nhổ củ cải trắng — đất đá cũng nở hoa khi có người cần mẫn.
Cụ bà gùi tre hồng quay nhìn ống kính
Chiếc gùi hồng trên lưng còng — bước chân vẫn vững trên đường đá.
Cụ bà làm việc bên bao tải
Đôi tay thoăn thoắt bên bao tải — việc nương chẳng lúc nào ngơi.

Trẻ con vùng cao lớn lên giữa thiên nhiên. Bé gái ôm em nhỏ trên tay, nhành hoa vàng trong tay em bé. Cậu bé với ánh mắt trong veo trong bức ảnh đen trắng. Em bé đội mũ len đỏ, được bế bổng lên cao giữa tiếng cười. Tuổi thơ ở đây giản dị mà đầy ắp niềm vui.

Bé gái ôm em nhỏ cầm nhành hoa vàng
Vòng tay ôm và nhành hoa vàng — nắng chiều đậu trên vai tuổi thơ.
Chân dung đen trắng cậu bé
Khung hình đen trắng, ánh mắt trong veo — tuổi thơ hồn nhiên vùng cao.
Người đàn ông bế em bé đội mũ len đỏ
Em bé đội mũ len đỏ — nụ cười của người lớn cũng trẻ lại.
Người phụ nữ bế bổng em bé
Bế bổng em lên cao — khoảnh khắc bay giữa trời.
Thanh niên bế em bé bên chó trắng
Em bé, chó trắng và nắng xiên — yên bình một góc sân đất.

Ở bản Lao Xa, xã Sùng Là — cái nôi của nghề chạm bạc truyền thống của người Mông trên cao nguyên đá Đồng Văn — những người thợ vẫn giữ nghề cha ông. Từ ngọn lửa đầu khò nung chảy kim loại, chiếc kẹp gắp thanh bạc, nhát búa trên đe cũ mòn, đến bàn tay giơ cao chiếc vòng cổ bạc hoàn thiện với hoa văn khắc chìm, quả chuông nhỏ và tua rua rủ xuống. Mỗi món trang sức không chỉ để làm đẹp trong dịp lễ Tết, mà còn là vật giữ gìn sức khỏe, mang lại hạnh phúc — như chính lời giới thiệu trong bộ ảnh này.

Nung chén kim loại bằng đầu khò
Ngọn lửa nung chén bạc — nghề bắt đầu từ lửa.
Kẹp gắp các thanh kim loại
Chiếc kẹp gắp thanh bạc — tỉ mỉ từng công đoạn.
Búa và đe trên khúc gỗ
Búa và đe cũ mòn — chứng nhân của bao năm tháng.
Cụ ông vung búa rèn trên đe
Nhát búa vung lên — lửa nghề được giữ qua bao thế hệ.
Cụ ông ngắm thanh kim loại
Ngắm thanh bạc dưới ánh sáng — con mắt nghề tinh tường.
Cụ ông giơ thanh kim loại uốn móc
Thanh bạc uốn cong đầu móc — hình hài dần hiện ra.
Hai tay giơ vòng cổ bạc
Chiếc vòng bạc hoàn thiện — đẹp từ đôi tay thô ráp.
Vòng bạc khắc hoa văn
Hoa văn khắc chìm trên bạc — tinh xảo đến từng chi tiết.
Vòng cổ bạc gắn chuông và mặt chạm
Quả chuông bạc nhỏ xíu — chạm vào là nghe vui tai.
Bộ vòng cổ bạc giơ cao
Bộ vòng cổ bạc lấp lánh — kết tinh của đất, lửa và bàn tay.
Thanh bạc trên máy cán
Thanh bạc trên máy cán — nghề cũng có máy móc riêng.
Sợi bạc luồn qua bánh răng máy
Sợi bạc luồn qua bánh răng — kéo dài như kéo dài nghề.
Hai người bên máy chế tác
Người trẻ vận hành máy, cụ ông đứng bên — hai thế hệ cùng một nghề.
Cụ ông chỉ tay vào máy
Bàn tay chỉ xuống chiếc máy — bài học nghề không lời.
Collage giới thiệu nghề chạm bạc Lao Xa
Bức tranh nghề chạm bạc Lao Xa — một nghề, một bản, một vùng đất.
Cụ ông giơ vòng cổ bạc thành phẩm
Thành phẩm trên tay người thợ — bạc sáng lấp lánh.

Hà Giang 2024 — một mùa xuân rực rỡ sắc hoa, ấm áp tình người và đậm đà bản sắc. Bộ ảnh này tôi giữ lại như một lời tri ân gửi đến mảnh đất và con người nơi địa đầu Tổ quốc.

Nguyễn Sơn Tùng
Photographer | Art Photography
Culture • People • Mountain Life
(Photographs © 2017-2026 Nguyễn Sơn Tùng. All Rights Reserved Ⓡ)