Ở xã Chiềng Khay, huyện Quỳnh Nhai, tỉnh Sơn La, người Dao Đỏ chiếm tới 95% dân số vùng cao — với 5 dòng họ chính: Tẩn, Phan, Lý, Phùng, Chảo. Sống trên những dốc núi cao, đồng bào nơi đây vẫn gìn giữ nguyên vẹn những nét văn hóa cốt lõi: từ chữ viết, nghề làm giấy dó, đến các nghi lễ tín ngưỡng lâu đời.

I. Sắc đỏ Chiềng Khay

The Red of Chiềng Khay

Trang phục của người Dao Đỏ ở Chiềng Khay nổi bật với khăn đỏ, tua chỉ nhiều màu, hoa văn thêu dày đặc và hệ thống trang sức bạc. Mỗi bộ trang phục là một tác phẩm thêu tay tỉ mỉ của người phụ nữ Dao — sắc đỏ rực rỡ như chính sức sống của đồng bào nơi đây.

II. Bản làng Chiềng Khay

The Village

Không gian bản làng với những nếp nhà gỗ, sinh hoạt cộng đồng tạo nên bức tranh sinh động về đời sống của người Dao trên vùng núi Tây Bắc. Bà con vẫn gìn giữ được nhiều phong tục tập quán: ngôn ngữ, trang phục và các lễ hội vui xuân đón Tết.

III. Nghề giấy dó và chữ viết

Papermaking and Script

Ở bản Phiêng Bay, xã Chiềng Khay còn lưu giữ nghề làm giấy dó truyền thống. Giấy dó không dùng cho sinh hoạt hằng ngày mà là sản phẩm thiêng liêng: viết sớ, in hoa văn làm tiền vàng trong Lễ cấp sắc, Lễ cầu an, Lễ cầu mùa và cúng tổ tiên dịp lễ Tết. Giấy còn được đóng thành quyển, viết chữ Nôm Dao để ghi chép lịch sử, phong tục, thơ ca truyền thống của dân tộc — như cách người Dao Đỏ gìn giữ hồn cốt của mình qua bao thế hệ.

“Bà con người Dao ở bản Chiềng Khay vẫn còn gìn giữ được nhiều phong tục tập quán, văn hóa của dân tộc như ngôn ngữ, trang phục và các lễ hội vui xuân đón tết.”

— Nguyễn Sơn Tùng