Dưới bóng Vọng Phu, mây ngàn biên viễn: Lắng đọng hồn Dao Lô Gang giữa lòng Ba Sơn
Thôn Khuổi Phieng-Xã Xuất Lễ (Cao Lộc, Lạng Sơn) là nơi sinh sống của đồng bào dân tộc Dao thuộc ngành Dao Lô Gang'Lù Gang". Nơi đây không chỉ có khí hậu ôn hòa, trong lành mà còn lưu giữ nhiều nét văn hóa đặc sắc của dân tộc Dao. Trong đó phải kể đến nghi lễ đám cưới truyền thống...
Published On: Tháng 3 9, 2023Categories: Dân tộc Dao
Khuoi Phieng — A Dao Lo Gang Wedding
KHUỔI PHIÊNG · BA SƠN · CAO LỘC · LẠNG SƠN · VIỆT NAM
“Some vows are not spoken aloud — they are embroidered in thread, sealed in silver, and carried through the night.”
Nép mình dưới bóng núi Vọng Phu, giữa những dãy núi đá tai mèo sừng sững của vùng biên Cao Lộc, thôn Khuổi Phiêng — nay thuộc xã Ba Sơn — giữ một vẻ đẹp trầm mặc. Vùng đất này từng là chiến khu Ba Sơn trong những năm kháng chiến 1947–1950. Nhưng điều níu chân người lữ khách không chỉ là sử xưa, mà là nếp sống của đồng bào Dao Lô Gang (Lù Gang) vẫn bền bỉ qua từng thế hệ — rõ nhất trong những nghi lễ truyền thống.
I. Sắc phục ngày cưới
The wedding attire
Thôn Khuổi Phiêng — xã Ba Sơn (Cao Lộc, Lạng Sơn) là nơi sinh sống của đồng bào dân tộc Dao thuộc ngành Dao Lô Gang (Lù Gang). Nơi đây không chỉ có khí hậu ôn hòa, trong lành mà còn lưu giữ nhiều nét văn hóa đặc sắc của dân tộc Dao. Trong đó phải kể đến nghi lễ đám cưới truyền thống…Niềm vui dự đám cưới 😆 với người thân trong gia đình của các Dì.. ❤️Thông thường để làm được những bộ trang phục cầu kỳ, người phụ nữ Dao phải tranh thủ thời gian từ một đến vài tháng. Khi được hỏi vì sao phụ nữ Dao lại thích mặc và giữ được trang phục của dân tộc mình, đa số họ đều trả lời là do trang phục của mình đẹp, mặc vào thấy người được khỏe khoắn và con cháu mặc trang phục truyền thống thì tổ tiên dễ nhận ra mình và phù hộ cho cuộc sống tốt đẹp… ☘️ ❤️ “Cô dâu đang đứng đợi làm Lễ bái tổ tiên”“Mế — Người chỉ dẫn cách mặc trang phục cho Chú Rể” ✍️ ❤️ “Để mặc bộ quần áo cho chú rể, được 6 đến 7 bậc cao niên phụ giúp cách mặc trang phục truyền thống”“Từ lâu, theo phong tục người Dao, các gia đình thường cất giữ bạc để về sau cưới vợ gả chồng cho con cái, có bạc để phòng khi già ốm và khi mất đi phải có một đồng bạc để ngậm trong miệng. Theo quan niệm của người Dao có như vậy mới về được với tổ tiên, nói những lời hay và phù hộ cho con cháu những điều may mắn tốt đẹp.”
II. Đón dâu trong đêm
Welcoming the bride at night
“Trước khi vào cổng nhà trai, đoàn nhà gái dừng lại bên đường, các Mế cao tuổi và phù dâu phụ giúp thay đồ mới cho cô dâu. Lúc này, cô dâu đeo thêm vòng cổ, vòng tay, trang sức bằng bạc… Mỗi bộ trang phục của cô dâu Lù Gang trung bình có từ 3 đến 10 lớp. Gia đình có điều kiện, trang phục cô dâu được may nhiều lớp hơn…”“mưa…..Đêm” 🌧 “Trước khi vào cổng nhà trai, đoàn nhà gái dừng lại dọc đường, các phù dâu phụ giúp thay đồ mới cho cô dâu. Lúc này, cô dâu đeo thêm vòng cổ, vòng tay, trang sức bằng bạc…”
Bước vào một nghi lễ của người Dao Lô Gang, cảm nhận đầu tiên là sự trang nghiêm. Màu đỏ của trang phục — từng đường kim mũi chỉ do tay người phụ nữ thêu dệt. Các bậc cao niên rành rẽ thủ tục đứng làm chủ lễ, người trẻ xúm vào chuẩn bị từng thứ. Buổi lễ không kết thúc khi tiếng kèn lặng đi; nó còn ở những ngày chuẩn bị trước đó, ở lời dặn của người đi trước, ở câu chuyện quanh bếp lửa. Nhiều thế hệ cùng có mặt — văn hóa vì thế mà không đứt đoạn.
III. Lễ tơ hồng
The red-thread ceremony — 5 a.m.
“Uy quyền thầy cúng người Dao.” — Thầy cúng người Dao, người được cộng đồng dân tộc Dao kính trọng.“Khi cô dâu bước vào nhà, nghi thức quan trọng nhất của đám cưới sẽ diễn ra. Đó là lễ tơ hồng, công nhận cô dâu chính thức là con cái trong nhà.”“Thầy cúng đang thực hiện nghi lễ trong lễ Cưới.”“Khi cô dâu bước vào nhà, nghi thức quan trọng nhất của đám cưới sẽ diễn ra. Đó là lễ tơ hồng, công nhận cô dâu chính thức là con cái trong nhà.” “Khung cảnh buổi Lễ diễn ra lúc 5h sáng” 💖“Nghi thức quan trọng nhất của đám cưới diễn ra và được Thầy chỉ dẫn… Trên bàn có 12 chiếc chén, 12 đôi đũa của thầy cúng và gia tiên, đặt bên trên miệng chén là miếng gan lợn. Sau khi làm lễ, gan lợn được chia cho mọi người cùng hưởng để thể hiện tấm lòng mong cho đôi trai gái hạnh phúc. Sau lễ này, đôi trai gái chính thức thành vợ chồng, được họ hàng, làng xóm chúc phúc trăm năm.”“Thầy cúng trải chiếc chiếu hoa mới, ngồi lên và đọc bài khấn nhận dâu. Sau đó, chú rể che kín mặt, được người nhà đưa ra, cùng cô dâu bước vào chiếu hoa thực hiện lễ…”“Nét mặt căng thẳng của Thầy Mối ‘Thầy phụ’ đang đỡ Chú Rể trong buổi Lễ…”
Sau lễ này, đôi trai gái chính thức thành vợ chồng, được họ hàng, làng xóm chúc phúc trăm năm.
Giữa mây ngàn biên cương, người Dao Lô Gang ở Khuổi Phiêng giữ lễ không phải để diễn lại quá khứ. Đó là cách họ nhắc mình nhớ về cội nguồn. Bộ ảnh này ghi lại một đám cưới truyền thống của bản — qua tà áo rực rỡ, qua ánh mắt nghiêm cẩn của mỗi người, có thể thấy truyền thống nơi đây vẫn được giữ gìn mỗi ngày.
