Mẫu Sơn là một xã vùng III biên giới của huyện LỘC BÌNH ,Toàn xã có 251 hộ với 1.148 nhân khẩu (số liệu 02/2010) , gồm 3 dân tộc cùng sinh sống: Dao, Tày, Nùng, trong đó dân tộc Dao chiếm tỷ lệ 98% dân số. Từ xưa đến nay, người Dao ở xã Mẫu Sơn luôn giữ được bản sắc văn hoá dân tộc riêng rất độc đáo của mình, đó là một nền văn hoá Dao thuần tuý, không pha trộn từ cách ăn, nếp ở, trang phục, phong tục thờ cúng, lễ hội... #TùngAnh #DântộcYaO

Published On: Tháng 4 3, 2026Categories:

Mau Son — The Enduring Soul of the Dao

MẪU SƠN · LẠNG SƠN · VIỆT NAM

“Culture is not displayed. It is lived.”

Văn hóa không phải để trưng bày — văn hóa là cách người ta sống mỗi ngày.

Trên độ cao hơn 1.500m của dãy Mẫu Sơn, người Dao Lù Gang vẫn giữ một nếp sống thuần khiết, ít pha trộn — từ bộ trang phục thêu tay rực rỡ, bữa cơm quây quần bên bếp lửa, đến đám cưới tổ chức khi mặt trời chưa mọc. Bộ ảnh này là hành trình của ống kính đi qua bản Dao, ghi lại những khoảnh khắc đời thường mà đậm đà bản sắc.

I. Sắc màu Dao Lù Gang

The Colors of the Lu Gang Dao

Điều đầu tiên níu giữ ánh nhìn là sắc màu rực rỡ của trang phục. Chiếc khăn đội đầu đỏ vàng, áo thêu chỉ màu sặc sỡ với họa tiết chim muông, cỏ cây — mỗi đường kim mũi chỉ đều do bàn tay người phụ nữ Dao cần mẫn thêu dệt. Trang phục không chỉ để mặc trong ngày lễ, mà hiện diện trong từng khoảnh khắc đời thường.

Nụ cười rạng rỡ trong khăn đỏ
Nụ cười rạng rỡ trong khăn đỏ

Ba chị em trong trang phục lễ hội
Ba chị em trong trang phục lễ hội
Hai thiếu nữ Dao Lù Gang
Hai thiếu nữ Dao Lù Gang
Thiếu nữ bên chiếc ô đỏ
Thiếu nữ bên chiếc ô đỏ

Nét duyên của người phụ nữ Dao
Nét duyên của người phụ nữ Dao
Chân dung thiếu nữ Dao
Chân dung thiếu nữ Dao
Hai mẹ con trong nắng sớm
Hai mẹ con trong nắng sớm

Nụ cười hiền hậu
Nụ cười hiền hậu
Cụ bà với cặp kính
Cụ bà với cặp kính
Chân dung trên nền đen
Chân dung trên nền đen

Nghiêng mình e ấp
Nghiêng mình e ấp
Đôi bạn trong trang phục đẹp
Đôi bạn trong trang phục đẹp
Thiếu nữ Dao dịu dàng
Thiếu nữ Dao dịu dàng

Hai chị em thắm thiết
Hai chị em thắm thiết
Cụ bà phúc hậu
Cụ bà phúc hậu
Tình chị em thắm thiết
Tình chị em thắm thiết

Dìu nhau trong nắng
Dìu nhau trong nắng
Thì thầm bên nhau
Thì thầm bên nhau
Chỉnh khăn cho nhau
Chỉnh khăn cho nhau

Hai chàng trai Dao
Hai chàng trai Dao
Khoảnh khắc trầm tư
Khoảnh khắc trầm tư
Chàng trai Dao khôi ngô
Chàng trai Dao khôi ngô

Tuổi trẻ Dao Lù Gang
Tuổi trẻ Dao Lù Gang
Dáng đứng hiên ngang
Dáng đứng hiên ngang
Cụ ông phúc hậu
Cụ ông phúc hậu

Hai thiếu nữ trong sân
Hai thiếu nữ trong sân
Tình bạn tuổi trẻ
Tình bạn tuổi trẻ
Chàng trai bên khung cửa
Chàng trai bên khung cửa

Nụ cười tỏa nắng
Nụ cười tỏa nắng
Thiếu nữ trong khăn thêu
Thiếu nữ trong khăn thêu
Dịu dàng bên tường đất
Dịu dàng bên tường đất

Ba thiếu nữ rạng rỡ
Ba thiếu nữ rạng rỡ
Chỉnh lại khăn đội đầu
Chỉnh lại khăn đội đầu
E ấp nụ cười
E ấp nụ cười

Ngồi bên hiên nhà
Ngồi bên hiên nhà
Thả dáng giữa thiên nhiên
Thả dáng giữa thiên nhiên
Duyên dáng trong nắng
Duyên dáng trong nắng

Thiếu nữ giữa núi rừng
Thiếu nữ giữa núi rừng
Nâng niu cành hoa dại
Nâng niu cành hoa dại
Thiếu nữ bên cành hoa
Thiếu nữ bên cành hoa

Nụ cười trong veo
Nụ cười trong veo
Dáng đứng bên cửa
Dáng đứng bên cửa
Bước đi uyển chuyển
Bước đi uyển chuyển

E lệ sau tay áo
E lệ sau tay áo
Hai bạn giữa đồng hoa
Hai bạn giữa đồng hoa
Thiếu nữ bên hoa dại
Thiếu nữ bên hoa dại

Duyên dáng bên khung cửa đất
Duyên dáng bên khung cửa đất
Nét đẹp dịu dàng
Nét đẹp dịu dàng
Nghiêng nghiêng vành khăn
Nghiêng nghiêng vành khăn

Thiếu nữ trong áo thêu
Thiếu nữ trong áo thêu
Chàng trai Dao trầm tư
Chàng trai Dao trầm tư
Ba chị em ríu rít
Ba chị em ríu rít

Thiếu nữ bên tường tối
Thiếu nữ bên tường tối
Giữa đồng hoa cải vàng
Giữa đồng hoa cải vàng
Nâng niu hoa cải
Nâng niu hoa cải

Hai chị em tình cảm
Hai chị em tình cảm
Bên khung cửa gỗ
Bên khung cửa gỗ
Tình chị em keo sơn
Tình chị em keo sơn

Thiếu nữ bên chú chó nhỏ
Thiếu nữ bên chú chó nhỏ
Dáng đứng trang trọng
Dáng đứng trang trọng
Nụ cười đôn hậu
Nụ cười đôn hậu

Bóng lưng với gùi tre
Bóng lưng với gùi tre
Phúc hậu tuổi già
Phúc hậu tuổi già
Dịu dàng trong nắng chiều
Dịu dàng trong nắng chiều

Chỉnh khăn cho nhau
Chỉnh khăn cho nhau

II. Bàn tay khéo léo

Skillful Hands

Đằng sau mỗi bộ trang phục lộng lẫy là những bàn tay khéo léo. Thêu thùa, khâu vá, đan lát — nghề của người phụ nữ Dao được truyền từ mẹ sang con, từ đời này sang đời khác. Vòng bạc trên cổ tay lấp lánh theo từng mũi kim.

Bàn tay thoăn thoắt khâu vá
Bàn tay thoăn thoắt khâu vá

Đan lát bên hiên
Đan lát bên hiên
Hai bà cháu cùng thêu
Hai bà cháu cùng thêu
Se chỉ bên bếp lửa
Se chỉ bên bếp lửa

Vòng bạc trên cổ tay
Vòng bạc trên cổ tay
Bàn tay với vòng bạc
Bàn tay với vòng bạc
Miệt mài bên khung thêu
Miệt mài bên khung thêu

Cận cảnh hoa văn thêu
Cận cảnh hoa văn thêu
Chi tiết trang phục Dao
Chi tiết trang phục Dao
Mũ thêu rực rỡ
Mũ thêu rực rỡ

Vòng bạc và hoa văn áo
Vòng bạc và hoa văn áo
Bàn tay khéo léo
Bàn tay khéo léo

Tay áo thêu tinh xảo
Tay áo thêu tinh xảo

III. Nếp sống bản Dao

Village Life

Cuộc sống của người Dao Lù Gang gắn liền với nương rẫy và bếp lửa. Mùa ngô chín, cả bản rộn ràng thu hoạch, phơi phóng đầy sân. Bữa cơm quây quần bên bếp lửa hồng là lúc cả nhà sum họp sau một ngày lao động.

Đoàn người trên đường làng
Đoàn người trên đường làng
Rảo bước trong bản
Rảo bước trong bản
Nhìn từ trên cao
Nhìn từ trên cao

Mùa ngô chín vàng
Mùa ngô chín vàng
Quây quần bên bếp lửa
Quây quần bên bếp lửa
Giây phút thư giãn
Giây phút thư giãn

Sum họp ngoài sân
Sum họp ngoài sân
Ngô vàng trong tia nắng
Ngô vàng trong tia nắng
Nấu ăn bên bếp củi
Nấu ăn bên bếp củi

Tia nắng xuyên mái lá
Tia nắng xuyên mái lá
Bữa tối bên bếp lửa
Bữa tối bên bếp lửa
Mâm ngô ngày mùa
Mâm ngô ngày mùa

Nồi lớn ngày hội
Nồi lớn ngày hội
Bữa cơm ấm cúng
Bữa cơm ấm cúng
Quây quần bên nhau
Quây quần bên nhau

Canh bếp lửa hồng
Canh bếp lửa hồng
Sum vầy ngoài hiên
Sum vầy ngoài hiên
Ấm áp bên bếp lửa
Ấm áp bên bếp lửa

Bóng người bên lửa
Bóng người bên lửa
Nấu nướng trong đêm
Nấu nướng trong đêm
Nghỉ ngơi sau ngày mùa
Nghỉ ngơi sau ngày mùa

Chia nhau bữa tối
Chia nhau bữa tối
Hơi nóng từ nồi gang
Hơi nóng từ nồi gang
Bếp lửa bập bùng
Bếp lửa bập bùng

Bữa cơm gia đình
Bữa cơm gia đình
Đọc sách bên hiên
Đọc sách bên hiên
Chén rượu nồng ấm
Chén rượu nồng ấm

Nấu ăn trong khói bếp
Nấu ăn trong khói bếp
Phơi ngô trước sân
Phơi ngô trước sân
Cả nhà ngoài sân
Cả nhà ngoài sân

Mời nhau món ngon
Mời nhau món ngon
Bên bếp lửa hồng
Bên bếp lửa hồng
Bữa tối đầm ấm
Bữa tối đầm ấm

Mâm cơm ngày mùa
Mâm cơm ngày mùa
Cùng nhau dùng bữa
Cùng nhau dùng bữa
Nấu nướng trong bản
Nấu nướng trong bản

Chàng trai bên chim cảnh
Chàng trai bên chim cảnh
Góc bản yên bình
Góc bản yên bình
Bếp lửa đêm đông
Bếp lửa đêm đông

Hái rau ngoài vườn
Hái rau ngoài vườn
Nấu ăn bên bếp đất
Nấu ăn bên bếp đất
Trò chuyện ngoài sân
Trò chuyện ngoài sân

Vui đùa cùng chú chó
Vui đùa cùng chú chó
Chơi đùa ngoài hiên
Chơi đùa ngoài hiên
Sàng sảy thóc gạo
Sàng sảy thóc gạo

Nghỉ trưa ngoài đồng
Nghỉ trưa ngoài đồng
Nồi gang trên bếp lửa
Nồi gang trên bếp lửa
Đường làng quanh co
Đường làng quanh co

Bữa cơm chiều
Bữa cơm chiều
Nấu nướng ngoài trời
Nấu nướng ngoài trời
Bên nhau ngày giá rét
Bên nhau ngày giá rét

Xôi nếp thơm lừng
Xôi nếp thơm lừng
Cả nhà trên sàn tre
Cả nhà trên sàn tre
Sum họp gia đình
Sum họp gia đình

IV. Đôi lứa

Young Love

Tuổi trẻ Dao Lù Gang với những ánh mắt e ấp, những buổi dạo chơi bên nhau. Tình yêu nảy nở giữa núi rừng, giản dị mà đậm đà.

Đôi bạn trẻ
Đôi bạn trẻ

Tình yêu chớm nở
Tình yêu chớm nở
Vai kề vai
Vai kề vai
Chỉnh khăn cho người thương
Chỉnh khăn cho người thương

Dạo chơi ngoài vườn
Dạo chơi ngoài vườn
Trước ngưỡng cửa
Trước ngưỡng cửa
Lời thì thầm
Lời thì thầm

Giữa vườn hoa cải
Giữa vườn hoa cải
Nắm tay nhau
Nắm tay nhau
Bên gốc đào nở hoa
Bên gốc đào nở hoa

Tình tứ bên nhau
Tình tứ bên nhau
Đôi lứa xứng đôi
Đôi lứa xứng đôi
Ngồi bên nhau
Ngồi bên nhau

Hạnh phúc giản dị
Hạnh phúc giản dị
Chăm sóc nhau
Chăm sóc nhau

Ngày vui trọng đại
Ngày vui trọng đại

V. Đám cưới đêm

The Night Wedding

Đám cưới của người Dao được tổ chức vào ban đêm — theo quan niệm, mọi điều tốt lành nhất đều bắt đầu khi ông mặt trời còn chưa thức dậy. Dưới ánh đèn, thầy cúng làm lễ, họ hàng quây quần chúc phúc cho đôi uyên ương.

Lễ vật ngày cưới
Lễ vật ngày cưới
Nghi thức trang trọng
Nghi thức trang trọng
Cô dâu e ấp
Cô dâu e ấp

Đoàn rước dâu trong đêm
Đoàn rước dâu trong đêm
Lễ cưới dưới ánh đèn
Lễ cưới dưới ánh đèn
Nghi lễ thiêng liêng
Nghi lễ thiêng liêng

Trang phục cưới lộng lẫy
Trang phục cưới lộng lẫy
Người dẫn lễ
Người dẫn lễ
Thầy cúng làm lễ
Thầy cúng làm lễ

Cô dâu trong đêm cưới
Cô dâu trong đêm cưới
Phù dâu xinh đẹp
Phù dâu xinh đẹp
Ánh đèn đêm hội
Ánh đèn đêm hội

Chuẩn bị lễ vật
Chuẩn bị lễ vật
Đoàn người trong đêm
Đoàn người trong đêm
Nghi thức cổ truyền
Nghi thức cổ truyền

Lễ tơ hồng
Lễ tơ hồng
Trong nhà trai
Trong nhà trai
Đón dâu về nhà
Đón dâu về nhà

Đêm hội rộn ràng
Đêm hội rộn ràng
Trao nhau lời thề
Trao nhau lời thề
Nghi lễ rước dâu
Nghi lễ rước dâu

Đoàn rước trong đêm tối
Đoàn rước trong đêm tối
Lễ vật dâng tổ tiên
Lễ vật dâng tổ tiên
Trang nghiêm trước bàn thờ
Trang nghiêm trước bàn thờ

Nghi thức đêm cưới
Nghi thức đêm cưới
Cả họ quây quần
Cả họ quây quần

VI. Trường tồn cùng năm tháng

Enduring Through Time

Trẻ thơ lớn lên trong vòng tay mẹ, người già truyền lại những giá trị xưa. Giữa dòng chảy của thời gian, bản sắc Dao ở Mẫu Sơn vẫn trường tồn — như những gốc đào mỗi xuân lại nở hoa.

Mẹ và con
Mẹ và con

Tình mẫu tử
Tình mẫu tử
Mẹ bế con thơ
Mẹ bế con thơ
Hai mẹ con hạnh phúc
Hai mẹ con hạnh phúc

Tuổi thơ bên chú chó
Tuổi thơ bên chú chó
Xuân về trên bản Dao
Xuân về trên bản Dao
Cậu bé và chú chó
Cậu bé và chú chó

Bên gốc đào nở hoa
Bên gốc đào nở hoa
Lễ hội mùa xuân
Lễ hội mùa xuân
Ánh mắt trong veo
Ánh mắt trong veo

Ba thế hệ
Ba thế hệ
Một mình trên đồi
Một mình trên đồi
Chiều xuống trên bản
Chiều xuống trên bản

Bà và cháu
Bà và cháu

Hạnh phúc giản đơn
Hạnh phúc giản đơn

“Trang phục của phụ nữ Dao chính là những tác phẩm nghệ thuật rực rỡ.”

— Nguyễn Sơn Tùng

Nguyễn Sơn Tùng

Photographer | Art Photography

Culture • People • Mountain Life

(Photographs © 2017-2026 Nguyễn Sơn Tùng. All Rights Reserved Ⓡ)