Một mùa xuân lại đang về, mọi người lại bắt đầu xôn xao sắm Tết, nỗi nhớ Tết quê nhà luôn cháy bỏng, da diết trong lòng bao người xa quê.. ai cũng có gia đình và có một quê hương để mà thương mà nhớ. Nơi ấy là nơi ta cất tiếng khóc chào đời với biết bao nhiêu kỉ niệm tuổi thơ và chất chứa bao những buồn vui cho đến lúc trưởng thành. Hai tiếng quê hương luôn là nỗi ám ảnh của chúng ta khi đi xa với hình ảnh cha mẹ già tựa cửa ngóng trông, cùng bạn bè thuở hàn vi chia sẻ những ngọt bùi. Có những lúc ta hàn huyên trong quán nhậu linh đình ta lại chợt chùng lòng nhớ bát canh tập tàng xưa mẹ nấu với mùi hương dân dã bên bếp lửa nồng… Một mùa xuân lại đang về..

Published On: Tháng 10 22, 2026Categories:
Tết — By the Home Fire, A Reunion
Quê nhà · Việt Nam
“No matter how far we go, Tết brings us home.”
Đi xa đến đâu, Tết cũng đưa ta về nhà.
Bếp lửa ngày Tết


Bếp lửa…… ấm từ ngàn đời…

Tết với tôi không phải là mâm cao cỗ đầy. Tết là bếp lửa — ngọn lửa mà mẹ nhóm từ sáng sớm ba mươi, khói bay lên hòa vào sương sớm, mùi bánh chưng thơm nức cả xóm.

Năm nào tôi cũng về. Không phải vì nghĩa vụ, mà vì nhớ — nhớ cái ấm của bếp lửa, nhớ bàn tay mẹ, nhớ tiếng cười của cả nhà quây quần.

I. Bếp lửa ba mươi

The Fire on New Year’s Eve

Bếp lửa ngày Tết khác bếp lửa ngày thường. Nó được nhóm bằng củi tốt nhất, cháy đều nhất, như thể cả nhà đang gửi vào đó những ước mong cho năm mới — ấm no, sum vầy, bình an.

Bếp lửa


Lửa reo…… như tiếng cười…
Bánh chưng


Nồi bánh chưng…… sôi sùng sục…
Khói bếp


Khói bếp…… bay lên trời xanh…
Mẹ bên bếp


Mẹ ngồi bên bếp…… tóc đã bạc nhiều…

Không chỉ trong một mái nhà. Trong những ngôi nhà sàn của người Tày, Nùng, hay nhà trình tường của người Dao, H’Mông, Lô Lô, bếp lửa là trung tâm của cả cuộc sống — là nơi mọi câu chuyện, mọi hơi ấm của tình thân hội tụ.

Nhóm phụ nữ Dao quây quần bên bếp lửa, sàng ngô trong ánh lửa


Ánh lửa bập bùng…… soi sáng những khuôn mặt đỏ ửng…
Nồi lớn bốc khói trên bếp, em bé khăn đỏ ngồi phía sau


Nồi nước sôi…… khói bốc lên nghi ngút…
Phụ nữ Dao nhóm lửa, ngọn lửa bùng sáng giữa nhà


Bàn tay khéo léo…… xoay những que củi ướt…
Người phụ nữ bên bếp lửa lớn, tia lửa bay lên


Tia lửa bay…… như sao trong đêm đông…
Hai phụ nữ Dao bên đống ngô vàng dưới tia nắng xiên


Ngô vàng đầy sân…… của cải của mùa đông…
Người phụ nữ bên mẹt ngô, những vệt nắng xiên qua mái nhà


Nắng xiên qua mái…… rơi trên những bắp ngô…
Ba người phụ nữ treo ngô lên gác bếp


Ngô treo đầy gác bếp…… dành cho những ngày dài…
Hai người đàn ông bên chảo lửa, thịt hun khói treo trên gác bếp


Những tảng thịt hun khói…… đen bóng như nhung…
Người đàn ông trao bó lúa cho người phụ nữ dưới giàn lúa treo


Những bông lúa mới…… trao tay nhau ngày giáp Tết…
Người phụ nữ cầm bó lúa bên những chiếc gùi


Hạt lúa, hạt ngô…… là mồ hôi của cả một năm…
Người phụ nữ múc nồi lớn trên bếp lửa, khói bay


Mùi thơm của khói…… quyện cùng vị thời gian…
Người phụ nữ xào nấu trên ngọn lửa lớn


Lửa liếm lên chảo…… thơm nức cả gian bếp…
Hai mẹ con bên chảo lớn trên bếp, chú chó nằm cạnh


Nồi to, lửa lớn…… cho cả nhà đông người…
Người phụ nữ đứng bên chảo lớn trên bếp lửa (ảnh dọc)


Một mình bên bếp…… mà lửa vẫn hồng…
Bà cụ đeo vòng cổ bạc ngồi bên nồi hấp, cháu nhỏ ngồi cạnh


Bà ngồi bên bếp…… cháu ngồi bên bà…
Cụ ông nhóm bếp dưới những vệt sáng từ vách nhà


Bàn tay gầy guộc…… mà giữ lửa cả một đời…
Người mẹ cúi bên nồi cơm sôi, em bé bò chơi bên cạnh (ảnh dọc)


Mẹ bế con…… bên nồi cơm đang sôi…
Cụ ông ngồi một mình bên bếp lửa, khói bốc lên


Một mình, một bếp…… khói bay lên mái nhà…
Người phụ nữ ngồi bên bếp lửa nhỏ trong góc nhà tối


Góc bếp nhỏ…… mà ấm cả gian nhà…
Hai người bên bếp, khói bay, chú chó ngồi cạnh


Khói bếp bốc lên…… hòa vào sương sớm…
Chân dung thiếu nữ khăn đỏ bên bếp khói (ảnh dọc)


Tuổi trẻ…… ngồi bên bếp lửa của mẹ…
Người phụ nữ khăn đỏ nấu ăn bên nồi hấp bốc khói


Hơi nóng phả vào má…… đỏ ửng vì lửa bếp…
Người phụ nữ bên bếp lửa, ấm nước và chú mèo trên mẹt


Ấm nước reo…… mèo nằm sưởi bên bếp…
Người phụ nữ đồ xôi, hơi nước bốc lên (ảnh dọc)


Xôi nếp thơm lừng…… từ những hạt gạo mới…
Hai người phụ nữ cùng chuẩn bị xôi, khói bay


Hai mẹ con…… cùng đồ nồi xôi Tết…
Người phụ nữ nhấc con gà hấp khỏi nồi khói (ảnh dọc)


Gà đồ trên bếp…… khói thơm cả nhà…
Người phụ nữ vung tay bên bếp lửa, ấm nước sôi


Củi khô xếp đầy…… lửa cháy đượm…
Người phụ nữ ngồi bên bếp dưới hai vệt nắng xiên (ảnh dọc)


Hai vệt nắng…… rơi xuống gian bếp tối…
Gian bếp tối, ánh sáng từ cửa sổ, người ngồi bên bếp lửa nhỏ


Cửa sổ nhỏ…… và bếp lửa không bao giờ tắt…
Người phụ nữ bên mẹt thức ăn cạnh bếp lửa trong đêm


Đêm xuống…… lửa vẫn cháy trong bếp…
Ba em nhỏ nấu ăn quanh bếp lửa lớn giữa nhà


Lũ trẻ quây quần…… quanh đống lửa lớn…

II. Tết đoàn viên

A Reunion Tết

Đoàn viên — hai chữ giản đơn mà thiêng liêng. Cả năm mỗi người một phương, chỉ có Tết mới gom được đầy đủ. Mâm cơm tất niên không cần sang, chỉ cần đủ mặt — thế là Tết.

Mâm Tết


Mâm cơm…… đầy ắp yêu thương…
Sum vầy


Bàn tay…… gắp cho nhau…
Vui vẻ


Tiếng cười…… vang khắp nhà…
Ngày Tết


Ba nâng chén…… mắt đã hoe…
Lì xì


Lì xì…… đỏ thắm tay em…
Hoa đào


Hoa đào…… nở trước sân…

Mỗi tộc người — Dao, H’Mông, Lô Lô, Tày, Nùng — đều có những câu chuyện riêng bên bếp lửa, nhưng tất cả đều chung một điều: bếp lửa là nơi giữ gìn truyền thống, là nơi hội tụ của yêu thương.

Gia đình Dao chụp trước hiên nhà, đàn vịt con và người phụ nữ sàng ngô


Cả nhà…… trước hiên nhà đất trình tường…
Năm phụ nữ Dao quây quần bên bếp lửa cùng em bé


Năm người phụ nữ…… và một em bé bên bếp…
Gia đình quây quần quanh chảo khói bên bếp lửa


Cả nhà bên nhau…… khói bếp thơm nồng…
Hai người phụ nữ và em nhỏ thổi lửa nấu ăn


Thổi lửa…… cho bếp hồng lên nào…
Đại gia đình quây quần bên bếp lửa và mẹt ngô, chú chó ngồi cạnh


Đông đủ cả nhà…… bên mẹt ngô ngày Tết…
Nhóm phụ nữ khăn đỏ ngồi ăn quanh bàn


Mâm cơm…… đầy ắp yêu thương…
Nhóm người khăn đỏ ăn cơm quanh bàn, nhìn từ phía sau


Ngồi quay lưng…… mà lòng hướng về nhau…
Bữa ăn đông người với nhiều món trên bàn dài


Mâm cỗ dài…… cho ngày đoàn viên…
Ba phụ nữ Dao cười nói bên bát cơm


Tiếng cười…… vang khắp nhà…
Ba phụ nữ Dao ngồi ăn bên bàn, bếp lửa phía sau


Ba chị em…… bên mâm cơm đầm ấm…
Ba phụ nữ Dao ăn cơm và trò chuyện bên bàn


Gắp cho nhau…… miếng ngon nhất…
Các em nhỏ ngồi ăn quanh khay cơm bên bếp


Bọn trẻ ăn cơm…… ngay bên bếp lửa…
Ba cậu bé đọc sách bên ấm nước trên bếp lửa


Đọc sách bên bếp…… chữ cũng ấm theo…
Đại gia đình nhiều thế hệ quây quần bên bếp lửa


Bốn thế hệ…… trong một gian bếp…
Các cụ già ngồi trò chuyện bên bàn ăn


Các cụ ngồi lại…… chuyện xưa bên mâm cơm…
Gia đình ăn cơm quanh bàn thấp, em bé nằm trong hộp xốp


Em bé nằm nôi hộp…… cả nhà ăn cơm quanh em…
Gia đình ngồi bên bếp trong nhà sàn, nắng xiên qua vách


Nắng qua vách…… ấm như bếp lửa…
Nhóm Lô Lô bên bếp lửa, một người thổi khèn


Tiếng khèn ngân lên…… giữa đêm đông…
Nhóm phụ nữ Lô Lô ngồi vòng tròn quanh bếp lửa


Vòng tròn bên bếp…… không ai ở ngoài…
Nhóm người quây quần bên bếp lửa trong nhà


Khách đến nhà…… mời ngồi sát bếp…
Hai phụ nữ trang phục sặc sỡ ngồi bên bếp lửa


Hai chị em…… váy hoa bên bếp lửa…
Gia đình ngồi bên bếp lửa cùng chú chó


Có cả chú chó…… là một thành viên trong nhà…
Nhóm phụ nữ và cụ bà tóc dài ngồi bên bếp lửa


Chuyện kể bên bếp…… từ đời này sang đời khác…
Ba phụ nữ trang phục lễ hội rực rỡ trước sân nhà


Ngày hội…… áo đẹp nhất dành cho Tết…
Nhóm người ngồi quanh bếp, khói bay trong nắng cửa sổ


Khói thuốc, khói bếp…… và những câu chuyện dài…
Người phụ nữ trên gác trao giỏ xuống bên bếp (ảnh dọc)


Trên gác bếp…… là của để dành…
Người phụ nữ khăn đỏ bên bếp, nhìn từ trên cao (ảnh dọc)


Khăn đỏ trên đầu…… lửa hồng trên má…
Hai người phụ nữ khăn đỏ nấu ăn trong khói bếp (ảnh dọc)


Mẹ và chị…… cùng nhau lo bữa Tết…
Nhóm phụ nữ Dao nấu ăn bên bếp, chú mèo nằm giữa


Chung tay…… lo cho bếp lửa ngày Tết…
Vợ chồng và con nhỏ ngồi bên bếp lửa, người vợ xe sợi


Vợ chồng con cái…… bên bếp nhà mình…
Hai phụ nữ Dao may vá, kéo sợi bên bếp


Đường kim, mũi chỉ…… cũng bên bếp lửa…
Hai cụ bà chuẩn bị thịt bên bếp lửa, chú mèo trắng nằm cạnh


Hai bà cụ…… và mẹt thịt ngày giáp Tết…
Ba người quanh bếp lửa, một người thổi nhạc cụ


Một người thổi sáo…… cả nhà lắng nghe…
Ba người đàn ông áo xanh ngồi quanh mẹt bên bếp, nắng xiên


Anh em ngồi lại…… bên bếp nhà sàn…
Người mẹ và hai con gái ngồi bên bếp trong nhà sàn


Mẹ và hai con gái…… bên bếp lửa xanh khói…
Người mẹ và hai con trai quanh chảo lớn trên bếp


Canh nồi cho mẹ…… việc của con ngày Tết…
Gia đình ngồi ăn quanh bàn gỗ trong nhà


Cả nhà vào bàn…… bữa cơm đoàn viên…
Em bé cầm đĩa thịt quay bên bếp lửa


Thịt nướng thơm…… con mang khoe cả nhà…

III. Lửa còn, nhà còn

Where There’s Fire, There’s Home

Tôi chụp những bức ảnh này không phải để khoe Tết nhà mình to thế nào. Tôi chụp để nhớ — nhớ rằng dù đi đâu, làm gì, vẫn có một bếp lửa đang chờ mình về.

Tôi không chụp ảnh để làm đẹp. Tôi chụp để lưu giữ những điều có thể sẽ biến mất. — Nguyễn Sơn Tùng

Giao thừa


Đêm giao thừa…… lửa vẫn cháy…
Đoàn viên


Tết đoàn viên…… mong năm nào cũng thế…

Ngoài trời, gió vẫn gào rít, mưa phùn vẫn quất vào vách nhà — nhưng bên trong, bếp lửa như một thế giới khác: thế giới của hơi ấm, của tình thân, của những ký ức sâu đậm không bao giờ phai.

Toàn cảnh gian bếp rộng, hai người bên bếp, chú chó đứng


Gian nhà rộng…… bếp lửa là trung tâm…
Chú chó nằm ngủ ở tiền cảnh, người ngồi bên bếp phía sau


Chú chó ngủ say…… chẳng lo mùa đông…
Người phụ nữ khăn đỏ may vá bên bếp khói, chú chó nằm sau


May áo mới…… cho Tết này…
Hai người ngồi bên bếp, khói bốc cao trong nhà tối


Khói lên…… câu chuyện còn dài…
Người cha và các con ngồi quanh bếp lửa


Cha và các con…… bên bếp lửa…
Người mẹ và các con bên bếp lửa tia lửa bay


Mẹ ngồi ngắm…… các con bên lửa hồng…
Cụ ông hút thuốc lào bên ấm nước trên bếp, chú chó bên cạnh


Điếu cày bên bếp…… thú vui của các cụ…
Vợ chồng cùng nấu ăn bên bếp lửa


Hai vợ chồng…… cùng nấu bữa chiều…
Người phụ nữ và người đàn ông nhóm bếp dưới vệt nắng


Lửa reo vui…… trong gian bếp quê…
Chân dung cụ bà áo tím bên bếp (ảnh trong khung)


Một đời bên bếp…… giữ lửa cho con cháu…
Ba cụ ông ngồi sưởi quanh đống lửa


Ba cụ ông…… sưởi tay bên lửa…
Người mẹ địu con ngồi bên bếp lửa, khói bay trong nắng


Địu con trên lưng…… tay vẫn nhóm bếp…

Lửa còn, nhà còn. Người còn, Tết còn. Đó là điều giản dị nhất mà mỗi mùa xuân dạy tôi.

Nguyễn Sơn Tùng
Photographer | Art Photography
Culture • People • Mountain Life
(Photographs © 2017-2026 Nguyễn Sơn Tùng. All Rights Reserved Ⓡ)
Bộ ảnh gộp từ album “Tết — Bên bếp nhà, Tết đoàn viên” và album Facebook “Bếp lửa hồng – nơi hơi ấm chạm đến trái tim mùa đông” (12/2024) của tác giả.